Apr 08, 2014 - 0 Comments - Veriler -

Bölgesel İşsizlik Oranları

Nalan Yırtmaç

Daha önceden de bahsettiğimiz gibi, işsizliği toplumun farklı kesimleri farklı şekillerde deneyimler. Örneğin, kadın işsizlik oranı erkeklerden daha yüksektir. Yapılan araştırmalar, bu farklılığın kadınlara yönelik cinsiyetçi ayrımdan kaynaklandığına işaret ediyor. Benzer şekilde,  gençlik işsizlik oranlarının genel ortalamadan daha yüksektir. Bunların nedenlerini ve olası etkilerini bir başka başlıkta tartışmaya çalıştık. Bu başlıkta, bu farklı deneyimleme şekillerinin sonuncusuna göz atacağız: İşsizlik oranları coğrafi olarak homojen dağılmaz ve farklı bölgelerde farklı oranlarda gözlemlenir. Bu durum, bir yandan yereldeki ekonomik yapı ve kurumlara ve üretim kapasitesine bağlıyken; öte yandan, eğer bölgesel olarak ayrışmış etnik ve dini gruplardan bahsedebiliyorsak, bu gruplara yönelen ve devletin farklı ekonomik, siyasi ve kültürel politikalarında vücud bulan ayrımcılıkla da ilişkili olabilir.

Türkiye’nin Avrupa Birliği ilişkileri çerçevesinde 12 bölgeye bölünmüş 2013 verilerini incelediğimizde işsizlik oranlarının bölgesel olarak eşitsiz dağılımı oldukça açık bir şekilde görülüyor (Tablo 1). 2013 yılında en yüksek işsizlik oranı %14.5 ile Güneydoğu Anadolu’da (Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Kilis, Mardin, Siirt, Şanlıurfa ve Şırnak’ı kapsayan bölge) görülmüş. Bu görece yüksek işsizlik oranını (hem üretkenlik kapasitesindeki yetersizliklerden hem de siyasi ve kültürel ayrımcılıktan kaynaklanan) bölgesel eşitsizliklerin önemli bir göstergesi olarak okumak mümkün.

Tablo 1

Tabloya baktığımızda asıl şaşırtıcı gelecek olan, “taşı toprağı altın” olan ve sırf böyle olduğunu düşünülerek yıllar boyunca yüksek oranlarda içe göç alan İstanbul’un işsizlik oranlarında %11.2 ile ikinci sırada olması. Bu durum birbirine bağlı iki gerekçeyle açıklanabilir: Birincisi, İstanbul’un emek piyasasının doymuş olması ve yüksek nüfusa daha fazla istihdam sağlayamıyor oluşu. İkinci gerekçe ise, ki bu ilk gerekçemize de açıklık getirecektir, iş sahiplerinin daha ucuz üretim yapabilecekleri çevre illere (Kocaeli gibi) dağılıyor oluşu.

Biraz da güzel haberlerden bahsedelim: Türkiye’de 2013 yılındaki en düşük işsizlik oranlarını %6.7 ile iki bölgede paylaşıyor: Batı Karadeniz (Amasya, Bartın, Çankırı, Çorum, Karabük, Kastamonu, Samsun, Sinop, Tokat ve Zonguldak’ı kapsayan bölge) ile Kuzeydoğu Anadolu (Ağrı, Ardahan, Bayburt, Erzincan, Erzurum, Iğdır ve Kars’ı kapsayan bölge). Bu bölgeleri de az bir farkla Doğu Karadeniz (Artvin, Giresun, Gümüşhane, Ordu, Rize ve Trabzon’u kapsayan bölge) takip ediyor. Kuşkusuz bu bölgelerdeki düşük işsizlik oranını önemli bir nedeni bu bölgelerin ülkenin batısına doğru göç veren bölgelerden olmasıdır.

Kaynaklar: 

Bölgesel işsizlik oranları verileri TÜİK websitesinden “İşgücü İstatistikleri”  sekmesinden alınmıştır.

İstatistiksel Tablo: “Kurumsal Olmayan Nüfusun Yıllar ve Cinsiyete Göre İşgücü Durumu (Düzey 1)

Görsel: Nalan Yırtmaç

Print Friendly

Yorum yazın...

Your email address will not be published. Required fields are marked *