Apr 17, 2014 - 0 Comments - Veriler -

Cari İşlemler Dengesi

Cari İşlemler Dengesi, bir ülkenin yurt içi tasarruflarının (özel ve kamu), yatırımlarını (özel ve kamu) ne kadar karşılayabildiğini gösterir. Cari işlemler açığı, tasarrufların yatırımları karşılayamadığı ve yatırım harcamalarının yurt dışından sermaye akışlarıyla (uzun veya kısa vadeli) karşılandığı durumlarda oluşur. Ülkeler arasındaki doğal kaynakların eşitsiz dağılımından başlayarak, ülkeler arası tarihsel sömürge ilişkilerine dayanan eşitsiz güç ilişkilerine kadar bir çok farklılık, bazı ülkelerin cari işlemler fazlası, bazı ülkerlerin de cari işlemler açığı vermesine neden oluyor.

Bir ülkenin cari işlemler açığının (ya da fazlasının) GSYH’ye oranı büyüdükçe, o ülke dış dünyanın dinamikleri ve dalgalanmalarına daha bağımlı, etkileşime daha açık, ve dolayısıyla da, daha kırılgan hale gelir. Açık veren bir ülke, açık büyüdükçe inandırıcılığını kaybettiği için, diğer ülkelerden borç almakta zorlanabilir. Fazla veren bir ülke ise, fazlasını aktarmak ve işletmek ihtiyacı duyacak ve başka ülkelere yatırım yapmak zorunda kalacaktır. Ancak böyle bir durumda da, kendini bu ülkelerin dinamiklerine ve dalgalanmalarına bağımlı hale getirecektir.

Tablo 1′de, Cari İşlemler Dengesi ile Dış Ticaret Dengesinin 1984-2012 yılları arasındaki birbirine oldukça paralel ilerleyen seyrini izlemek mümkün. Türkiye’nin 2000 yılı sonrasındaki dönemde (Küresel Kriz’in etkin olduğu 2009 hariç), 2001 yılına kadar olan dönemle karşılaştırıldığında, yurt dışından gelen sermaye akışlarına çok daha açık olduğunu, ve bu sebeple de, küresel dinamiklere ve dalgalanmalara daha bağımlı hale geleceğini gözlemleyebiliyoruz. Diğer bir deyişle, cari açık, 2001 sonrası Türkiye’nin büyüme dinamiğini, ve özellikle 2000′lerin ilk yarısından itibaren gözlemlenen yatırım artışlarının borçlanarak finanse edilebilirliğini mümkün kılıyor.

Tablo 1

Kaynaklar:

Enflasyon verileri Merkez Bankası websitesinden, “GENEL İSTATİSTİKLER” altsekmesinden alınmıştır.

İstatistiksel Tablo: “Ödemeler Dengesi Ayrıntılı Sunum (Aylık, milyon $)” altında “CARİ İŞLEMLER HESABI” ve “DIŞ TİCARET DENGESİ” serileri

GSYH verileri OECD websitesinden “Gross domestic product (GDP)” sekmesinden alınmıştır.

Gösterge: “US $, current prices, current PPPs, millions”

Print Friendly