May 31, 2014 - 0 Comments - Veriler -

Ortalama ve Medyan Gelir

Bir ülkedeki gelir dağılımı eşitsizliğini anlamanın birçok yolu vardır. Bunun bir yolu toplam nüfüsü gelirlerine göre yüzdelere ayırarak incelemek, bir başka yolu da Gini katsayısı gibi belirli istatistiklere bakmaktır. Bu başlıkta ise yıllık ortalama gelir ile medyan geliri birbiriyle karşılaştırarak gelir dağılımını yorumlayacağız.

Genel anlamıyla ortalama gelir, ülkedeki toplam gelirin toplam nüfusa bölünmesi yoluyla hesaplanır. Gelirleri küçükten büyüye doğru sıraladığımızda en ortadaki sayı ise medyan geliri verir. Tablo 1’deki karşılaştırmalı verilerde, eşdeğer hanehalkı kullanılabilir yıllık ortalama ve medyan gelir değerlerini 2003 yılı fiyatlarına sabitledik. Burada tanımlamız gereken iki terim var. “Eşdeğer hanehalkı” farklı sayılardan oluşan hanehalklarının yaratacağı hesaplama sapmalarını ortadan kaldırılmak üzere geliştirilmiştir ve varsayımsal bir “eşdeğer fert” başına düşen geliri gösteren bir istatistiki göstergedir. “Kullanılabilir yıllık gelir” ise bu hanehalkının tüm gelirlerinden vergi ve benzeri kalemler düştükten sona kalan kısmıdır.

Ortalama ve medyan gelirleri karşılaştırdığımızda, eğer Tablo 1’de olduğu gibi medyan ortalamanın altında ise, bu bize ortalamayı yukarı çeken bir gelir dağılımı eşitsizliğinin varlığına işaret eder. Diğer deyişle, ülkenin en zengin kesimlerinin milli gelirden ortalamayı medyanın üzerine çekecek kadar büyük bir kısmını aldığını gösterir. Ancak, dönem boyunca bu iki değer arasındaki fark sabit kalmaya devam etmiştir.

Tablo 1

Kaynaklar:

Veriler TÜİK websitesinden, “Gelir Dağılımı ve Yaşam Koşulları İstatistikleri” sekmesinden alınmıştır.

İstatistiksel Tablo: “Eşdeğer Hanehalkı Kullanılabilir Gelire Göre Gini Katsayısı (Türkiye, Kent, Kır, İBBS, 1. Düzey)”

Not: Veriler enflasyon bilgileri kullanılarak 2003 sabit fiyatlarına çekilmiştir. Enflasyon verileri Merkez Bankası websitesinden, “GENEL İSTATİSTİKLER” sekmesinden alınmıştır.

İstatistiksel Tablo: “Fiyat Endeksi (Üretici Fiyatları) (2003=100) (TÜİK) (Aylık)”

Print Friendly

Yorum yazın...

Your email address will not be published. Required fields are marked *