Nov 18, 2015 - 0 Comments - Veriler -

İşsizlik ve GSYH Büyüme Oranları

Nalan Yırtmaç

Bir ekonominin büyüme hızı tartışılırken en çok bahsedilen göstergelerden birisi Gayri Safi Yurtiçi Hasıla’nın (GSYH) büyüme oranıdır. Daha önce de bahsettiğimiz gibi, GSYH bir ülkede üretilen son ürünlerin parasal değerlerinin toplamını veriyor. Bu durumda, GSYH’nin büyüme oranı bir ülkenin ürettiği ve parasal karşılığı olan mal ve hizmetlerin ne kadar arttığını gösteriyor.

GSYH arttıkça, üretimin de arttığı düşünülerek, işsizlik oranının düşeceği varsayılabilir, ancak bu durum her zaman böyle olmaz. Eğer bir ülkenin ekonomisinde büyüme varsa ve buna rağmen işsizlik oranı düşmüyorsa, bu tip büyümelere “istihdamsız büyüme” adı verilir.

Tablo 1

Tablo 1′de, Türkiye’nin 2005 sonrasındaki GSYH büyüme oranını (1998 sabit fiyatlarıyla), ülkedeki mevsimsel etkilerden arındırılmış işsizlik oranıyla karşılaştırıyoruz. Bu tabloda, işsizlik oranıyla karşılaştırma yapmamızı sağlayan ve bir önceki yılın aynı çeyreğine göre büyüme oranını sunan takvimsel etkilerden arındırılmış GSYH büyüme oranını kullanıyoruz.

2005′in ilk çeyreğinden Küresel Kriz’in etkilerini hissettirmeye başladığı 2008 yılının ilk çeyreğine kadar ortalama % 6.8 büyüyen Türkiye ekonomisi, 2008 ikinci çeyreğinden 2009′un son çeyreğine kadar ortalama %4.6 küçülmüş. Tabloya göre, 2009′un son çeyreğinden itibaren Türkiye tekrar büyümeye geçmiş ve 2010′dan bu yana ortalama %5.3 büyümüş. Veriler, büyüme oranlarının kriz sonrasında hızla toparlandığını, ancak bu oranların azalan bir seyir izlediğini gösteriyor.

Tabloda, 2005 ile 2008 arasında ortalama % 6.8 olan büyüme performansının aynı dönemlerde %10.3 seviyesinde seyreden işsizlik oranı üzerinde bir etki yaratmadığı gözlemlenmiyor. Oysa, 2008 yılında Küresel Kriz’le başlayan küçülme süreci, işsizlik oranındaki %14.5′e varan ani bir artışa sebep olmuş. Özetle söylemek gerekirse, Türkiye ekonomisindeki daralma işsizlik oranlarına artış olarak yansımış.

2010 sonrası döneme bakıldığında ise 2005 ile 2008 arasındakine benzer bir yorum yapmak mümkün. Toparlanan ve ortalama %5.3 seviyesine yükselen GSYH büyüme oranları %10 çevresinde dolaşan yapısal işsizliği etkilememiş gözüküyor. Bu durum da, Türkiye ekonomisinin büyüme performansını tarif ederken “istihdamsız büyüme” olgusundan söz etmemizi mümkün kılıyor.

Kaynaklar:

İstihdam verileri TÜİK websitesinden, “İstihdam, İşsizlik ve Ücret” sekmesinden alınmıştır.

İstatistiksel Tablo: “Mevsim Etkilerinden Arındırılmış Temel İşgücü Göstergeleri”

GSYH verileri TÜİK websitesinden, “Üretim Yöntemi ile GSYH” sekmesinden alınmıştır.

İstatistiksel Tablo: “Mevsim ve Takvim Etkilerinden Arındırılmış Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (1998 sabit fiyatlarıyla)”

Görsel: Nalan Yırtmaç

Print Friendly

Yorum yazın...

Your email address will not be published. Required fields are marked *