Nov 04, 2015 - 0 Comments - Veriler -

Kişi Başına Düşen Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (1998-2014)

Nalan Yırtmaç

Daha önce açıkladığımız gibi, iktisatçılar, bir ülkenin kendi sınırları içinde bir yılda ürettiği son mal ve hizmetlerin parasal değerlerinin toplamını Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) olarak isimlendiriyorlar ve cari ve sabit fiyatlarla hesaplanmış GSYH verileri arasında bir ayrım yapıyorlar. Hatırlayacağınız gibi, cari fiyatlarla GSYH verileri üretilen mal ve hizmetleri o senenin fiyatlarıyla sunarken, sabit fiyatlarla GSYH verileri daha önceki herhangi bir senenin fiyatlarını referans olarak alıyor.

Bu başlıkta da, GSYH verileriyle kıyaslayınca daha sağlıklı bir değerlendirme yapmak için kullanılan ‘Kişi Başına Düşen GSYH’den bahsedeceğiz.

Kişi başına düşen GSYH neden daha sağlıklı bir değerlendirme yapmamızı sağlayabilir, önce onu anlatalım. Bir ülkenin GSYH’si yüksek bir büyüme oranıyla artıyor olsa dahi, eğer nüfus sayısı GSYH büyüme oranına yakın bir oranda artıyorsa, o ülkenin büyümesi hakkında yanıltıcı sonuçlara varabiliriz. Bu ve benzeri durumlarla karşılaşmamak için, GSYH nüfus sayısına bölünerek kişi başına düşen GSYH hesaplanır ve yukarıda da bahsettiğimiz gibi, bu veriler üzerinden yorum yapmak daha sağlıklı sonuçlara ulaşmamızı sağlar. Ama hemen belirtelim, kişi başına düşen GSYH ortalama bir değerdir. Dolayısıyla kişi başına düşen GSYH, vatandaşlar arasındaki gelir dağılımı hakkında bir şey söylemediği ölçüde o ülkede yaşayan geniş kitlelerin yaşam standartları hakkında bize bir bilgi veremez.

Tablo 1’de cari ve 1998 sabit fiyatlarıyla kişi başına düşen GSYH serileri arasındaki karşılaştırmayı görebilirsiniz. Cari fiyatlarla hesaplanmış olan seri hızla yükselirken, sabit fiyatlarla hesaplanan seri çok daha yavaş bir yükseliş seyri gösteriyor.

Tablo 1

Yalnızca sabit fiyatlarla hesaplanmış seriye bakarsak (Tablo 2) kişi başına düşen GSYH’nin iniş ve çıkışlarını çok daha açık bir şekilde görebiliriz. Örneğin, 2007 yılında 1442 TL olan kişi başına GSYH (1998 sabit fiyatlarıyla) Küresel Kriz’in Türkiye ekonomisinde en çok etkisini gösterdiği 2009 yılında 1346 TL’ye geriliyor. 2010’dan itibaren tekrar yükselişe geçen 1998 fiyatlarıyla kişi başına GSYH, 2014’de 1640 TL’ye kadar yükseliyor.

Tablo 2

Kaynaklar:

GSYH verileri TÜİK websitesinden, “Üretim Yöntemi ile GSYH” sekmesinden alınmıştır.

İstatistiksel Tablo ismi: “Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (1998-2014)”

Görsel: Nalan Yırtmaç

Print Friendly

Yorum yazın...

Your email address will not be published. Required fields are marked *